Kunst van het kijken

Visible Thinking en Visual Thinking Strategies zijn succesvolle methodes die in Amerika al jarenlang worden gebruikt om naar kunst te kijken waarbij de kijker centraal staat en er van te voren niet vast ligt. De gespreksleider is zonder bron van kennis. Het gaat om open en zonder oordeel kijken naar kunstwerken, waarbij er geen sprake is van goed of fout. Als groep geef je met elkaar betekenis aan een beeld, Je luistert naar elkaar en bouwt op elkaar voort. Dat maakt het kijken spannend; telkens ontdek je met elkaar nieuwe aspecten en ontstaat er andere interpretaties.

+ VISUAL THINKING STRATEGIES

Wat is Visual Thinking Strategies?

Een methode om naar kunst te kijken waarbij de kijker centraal staat. Op een open wijze en zonder oordeel kijken naar kunst. Als groep geeft men betekenis aan een afbeelding / kunstwerk door middel van vertellen, luisteren en voortbouwen op elkaar.
De gespreksleider is geen bron van kennis; hij faciliteert het gesprek volgens een vast patroon.

VTS stimuleert het waarnemingsvermogen, het kritisch-analytisch-en creatief denken. Je leert beter observeren, redeneren, beargumenteren en interpreteren en je persoonlijk te verbinden met een kunstwerk.

VTS sluit aan op verschillende leerdoelen in het onderwijs:
• Leert echt/kritisch kijken, geconcentreerd waarnemen.
• Vergroot woordenschat door onder woorden te brengen wat je ziet.
• Leert luisteren naar elkaar.
• Leert respecteren van elkaars mening.
• Integreert kunst in het onderwijs.
• Je kan het niet fout doen.
• Er wordt doorgevraagd.
• Leerlingen die regelmatig geoefend hebben met VTS scoren beter op tests begrijpend
lezen.
• Stimuleert om niet alleen af te gaan op eerste indruk.
• Stelt oordeel uit.
• Leert op natuurlijke manier luisteren en meebewegen in het denkproces van anderen.

+ Visible Thinking

Wat is Visible Thinking?

Deze educatieve methode is ontwikkeld door het Harvard Project Zero. VTS heeft als inspiratie gediend voor Project Zero om Visible Thinking te ontwikkelen. Visible Thinking heeft als uitgangspunt om het denken zichtbaar te maken en heeft daarvoor meer dan twintig verschillende routines bedacht die ingaan op de verschillende manieren van denken. Visible Thinking werkt met (samenwerking) (schrijf) opdrachten zoals ‘See Think Wonder’, ‘Begin, Middle, End en ‘Step Inside’

VT wakkert nieuwsgierigheid en een beter begrip voor objecten of afbeeldingen aan
Het stimuleert het langer kijken naar een kunstwerk – ‘slow looking’, nauwkeurig observeren en interpreteren, het kritisch en creatief kijken en denken en deelnemers voelen zich meer betrokken en gemotiveerd bij het kijken naar kunst.


Klik op de foto voor meer foto’s.

+ Kijken voor kinderen

Visual Thinking Strategies Kijklessen

De kinderen gaan met elkaar betekenis geven aan een kunstwerk. Dit kan in de klas of in het museum. Ook kunst in de openbare ruimte vlakbij school is mogelijk

De Kunst van het Kijken
Begrijpend leren kijken

Kinderen groeien op in een beeldcultuur en niemand leert ze kritisch naar die beelden kijken.
Naast dat kinderen begrijpend leren lezen, leert Beeldmakers de kinderen met deze workshop begrijpend kijken.
Er wordt hierbij gebruik gemaakt van Visible Thinking en Visual Thinking Strategies. Als groep leren de kinderen met elkaar betekenis te geven aan een beeld, ze luisteren naar elkaar en bouwen op elkaar voort. Dat maakt het kijken spannend; telkens ontdekken ze met elkaar nieuwe aspecten en geven er interpretaties aan. Bij geconcentreerd leren kijken gaat het niet om goed of fout en leren kinderen dat iedereen zijn eigen interpretatie mag hebben bij een beeld.
Of zoals een kinderen het verwoorden na een VTS les: ’Iedereen zag verschillende dingen, en door wat iemand anders zei ging ik nog beter kijken en nadenken’

VT en VTS stimuleren het waarnemingsvermogen, het kritisch-analytisch denken, verbeteren de taalontwikkeling en leren sociale vaardigheden aan.

Op avontuur met Beeld! (vanaf groep 1, ook geschikt voor SO)

Ervaar de wereld anders door alle zintuigen op scherp te zetten. We kijken naar foto’s en filmpjes en gebruiken alle zintuigen.
Serie van 2 workshops, ook los van elkaar te boeken.

1.Beeldblokkendoos_ Voel, kijk, luister en vertel!
Wij komen met een reuzen blokkendoos naar school. Uit deze Beeldblokkendoos komen foto’s tevoorschijn van bekende Nederlandse fotografen. Net een klein museum. De kinderen worden uitgedaagd hun zintuigen wijd open te zetten! Ieder kind vertelt, voelt, ruikt en luistert. De kinderen kijken als vogels en kikkers en ervaren hoe de wereld om hen heen er heel anders uit kan zien.

2.Kijken met je oren en filmpjes proeven
We kijken met de kinderen naar filmpjes uit ‘Grote Kunst voor Kleine Mensen’, die speciaal voor kleuters door kunstenaars zijn gemaakt. Met deze workshop prikkelen we spelenderwijs de creativiteit, nieuwsgierigheid en fantasie van de kinderen. Hoe voelt, ruikt en smaakt een hapje uit de film?

Waargebeurd (vanaf groep 5, ook geschikt voor VO)

Is wat je ziet de waarheid of de interpretatie van de fotograaf? Ervaar het zelf door goed te kijken!
In deze tijd groeien kinderen op met een grote hoeveelheid (bewegende) beelden die altijd overal aanwezig zijn. Daarom is het belangrijk dat ze goed leren kijken naar beeld, zodat ze beelden kunnen ‘lezen’ en interpreteren. Zo zullen ze zelf ondervinden dat beelden heel verschillend te interpreteren zijn en dat er niet zoiets bestaat als één waarheid. Zogenaamde ‘mediawijsheid’.
Kerndoelen 54, 55
Kerndoelen VO, 48, 49, 50, 51, 52


Beeldblokkendoos_Klik op de foto voor meer foto’s.

VOELEN
Kijken met je oren en filmpjes proeven_Klik op de foto voor meer foto’s.


Waargebeurd_Klik op de foto voor meer foto’s.

+ Kijken voor volwassenen

Elke maand ‘De Kunst van het Kijken’ in het Stedelijk!

Wil je ook vaker naar het museum, maar komt het er niet van?
Lijkt het je leuk om op een andere manier naar kunst te kijken? Kom naar het Stedelijk Museum en maak kennis met Visual Thinking Strategies en Visible Thinking.
Mail als je wil mee doen: info@beeldmakers.info
Er is plek voor 10, dus geef je snel op! Opgeven is komen!
Eerstvolgende datum: 19 mei
Vrijdag van 19.20-22.00 in het Stedelijk.
15 euro p.p. (excl. entree museum)

Een reactie van een deelnemer:
‘Dat het samen naar een schilderij kijken zo verbroederd, als iedereen zonder oordeel gehoord wordt. Mooi!
Het samen kijken naar een schilderij toont ons hoe verschillend we zijn, iets wat ons niet verdeeld maar juist samen brengt, omdat er niet wordt geoordeeld.
Verbonden in ons uniek zijn. De uniciteit van ons mensen dat we kijkend naar hetzelfde allen andere dingen zien en denken.
Het kijken zonder oordeel/mening is voor onze sociale gezondheid, ons samenleven een harmoniserend medicijn.
Het een moment de stilte nemen om naar een werk (naar iets, naar de ander, de situatie) te kijken, zonder te hoeven oordelen, positief of negatief te zijn, het enkel kijken en je afvragen: ‘Wat gebeurd er?’ en: ‘Waar aan kun je dat zien?’ is voor onze global society een pad naar begrip en respect voor elkaar en jezelf.’


Klik op de foto voor meer foto’s.

+ Kijken voor bedrijven

Looking for a special event with your company?
Think creatively, critically, independently.

Learn how to look carefully at works of art and discuss your observations as a group using Visual Thinking Strategies and Visible Thinking.
It strengthens critical thinking skills, an well as analytical reasoning and problem solving abilities and helps navigate new situations through observation, reasoning and respectful interaction. You become a more careful observer, more attentive listener and more thoughtful speaker.
Look at art, work together and have fun!

Group sessions for team (building) events or a inspiring workshop with your company in a museum or any other location in Dutch or English.

Witman Kleipool

Google

+ Training / coaching

In 2015 heeft Michal Butink van Beeldmakers de eerste VTS Coaching training in Europa gevolgt en is nu gecertificeerd VTS coach en trainer.
Tevens heeft zij de afgelopen jaren veel lezingen en workshops gegevens op het gebied van Visual Thinking Strategies en Visible Thinking.
O.a. op de Willibrordschool, De Hasselbraam (SO), De Rijksacademie, AHK Amsterdam.

Wij bieden in overleg op maat:
VTS trainingen voor o.a. leerkrachten teams op scholen en museumdocenten.
Actieve introductie lezing / workshop over VTS (ook mogelijk in combinatie met VT).

Neem contact op met Beeldmakers voor meer informatie: mail@beeldmakers.info / 06-24602688

+ Reacties

Leerkrachten SBO De Hasselbraam over VTS lessen in de klas
‘VTS laat ons eerst nadenken en niet direct reageren op wat we zien.’
‘VTS geeft mij verrassende en een vernieuwende blik op de aanpak van afbeeldingen en gesprekstechnieken met kinderen over kunst en cultuur.’
‘Kinderen zijn vaak sterk visueel ingesteld, en VTS sluit daarom goed bij ze aan. Als educatieve doelen zie ik: Taal, woordenschatontwikkeling, naar elkaar luisteren, creatief denken, cognitieve ontwikkeling.’

Deelnemer aan Kunst van het Kijken, Stedelijk museum
‘Dat het samen naar een schilderij kijken zo verbroederd, als iedereen zonder oordeel gehoord wordt. Mooi! Het samen kijken naar een schilderij toont ons hoe verschillend we zijn, iets wat ons niet verdeeld maar juist samen brengt, omdat er niet wordt geoordeeld.
Verbonden in ons uniek zijn. De uniciteit van ons mensen dat we kijkend naar hetzelfde allen andere dingen zien en denken. Het kijken zonder oordeel/mening is voor onze sociale gezondheid, ons samenleven een harmoniserend medicijn.
Het een moment de stilte nemen om naar een werk (naar iets, naar de ander, de situatie) te kijken, zonder te hoeven oordelen, positief of negatief te zijn, het enkel kijken en je afvragen: ‘Wat gebeurd er?’ en: ‘Waar aan kun je dat zien?’ is voor onze global society een pad naar begrip en respect voor elkaar en jezelf.’

Leerkrachten Willibrordschool over VTS lessen en coaching in de klas
‘Het was voor mij een eye-opener om te werken met VTS. De begeleiding en vooral ook de evaluatie met Michal had veel toegevoegde waarde. De kinderen toonden een grote betrokkenheid en ik was verrast dat de kinderen +/- 45 minutren met volle aandacht aan het VTSen waren.’
‘VTS biedt de kinderen veel ontwikkelingskansen: Taalontwikkeling, visuele- en creatieve ontwikkeling, maar ook op gebied van rekenen, wiskunde goed inzetbaar.’

Leerlingen basisschool de Waaier over ‘Waar gebeurd’ groep 8
Jayda (13 jaar):
‘Ik heb vandaag geleerd hoe ik verschillende informatie uit één foto kan halen.’
Herman (12 jr.):
’Ik heb vandaag geleerd hoe ik inhoud kan geven aan een foto.’

Ouder over naschoolse activiteit in opdracht van IJsterk
‘Ik vond het een hele goede cursus voor mijn dochter. De cursus heeft haar ogen geopend, waardoor ze nu anders kijkt. Ze ziet nu lijnen, schaduw, licht, en vormen.’

Ouder over naschoolse activiteit in opdracht van IJsterk
‘Ik ben onder de indruk van de opdrachten die veel te maken hadden met omgaan met elkaar, ze leerden luisteren, kijken naar de ander, en naar henzelf. Dat deden ze heel goed, het bewijs lag in de foto’s! Ook werd de schooldag besproken en vertaald naar een tekening of foto, zo kwam alles van vreugde tot angsten naar boven, wat weer een plekje kreeg voordat de les begon. Ik ben dankbaar dat mijn kind van zo’n verantwoorde en vakkundige begeleiding heeft mogen genieten, wat veel verder ging dan mijn verwachtingen van foto’s leren maken. Veel lof voor en hartelijke dank aan de docenten- Lizette en Michal!’

Willie van Bakel (Coördinator Kinderwerk Oosterparkbuurt) over ‘Kijken met gevoel’
‘Het project spreekt me erg aan. Het in beeld brengen van een gevoel wat je krijgt door een object te bekijken, dit op de foto te zetten en te bespreken vind ik een verrijking in het inzicht wat het kind kan krijgen in zijn sociale en emotionele ontwikkeling. Het gehele project is in een animerend en activerende manier opgezet. Ook het eindresultaat zal een verrijking zijn in het communiceren van kinderen (en ouders ) over het met verduidelijking van de gevoelsbeleving met behulp van de foto’s en daardoor met minder gevoel van het gevoel van gene of verlegenheid. Kinderen, die dit niet gewend zijn, te helpen in contact te komen met hun gevoel en hun gevoelens te leren begrijpen en beter te kunnen verwoorden en verbeelden.’

Alexander Roozendaal (speciaal onderwijs), Neli van der Sar over ‘Kijken met gevoel’ groepen 5
‘Beeldmakers zijn flexibel in de uitvoering van de opdracht, passen de opdracht waar nodig aan (bieden rust, structuur en duidelijkheid). Het project gaat over voelen, kijken, verbeelden en verwoorden.
Het geheel draagt bij aan het ontwikkelen van verbeelden en verwoorden van gevoelens in een eigen gedetailleerd beeld! Een betekenisvol media project.’

Brede school de Zeeheld, Marieke Scholten over ‘Taalkwartet’ groep 3
‘Ik vond het een leuke workshop, sloot aan op het niveau van de kinderen.
Ze zijn altijd erg enthousiast over kwartetten en nu hebben ze hun eigen spel.
Goede begeleiding, duidelijke uitleg. Goed nagedacht over de kinderen die geen foto mochten maken maar wel in het groepje zetten door gebruik van kadertjes.’

Leerkrachten OBS de Krijtmolen, over schoolbreed project ‘Hallo Wereld’
‘De leerlingen waren erg enthousiast en werden goed gemotiveerd. Ze hebben verschillende manieren van fotograferen geleerd en hebben op een andere manier naar elkaar leren kijken.Zeer mooi en geslaagd project. Het was interactief op de belevenis. Behoud het eigen enthousiasme: Jullie inspireerden de leerlingen!’

‘Het was een project volledig passend bij onze school. Er was duidelijk heel goed over nagedacht om het ook zo passend bij onze school te maken. Alles was mogelijk. Heel flexibel en professioneel.’

‘Leuke afsluitende les. Leuk om te zien dat er een gesprek ontstaat. Vooral in de bovenbouw groepen waren leuke gesprekken geweest.’

‘Erg leuk en waardevol. Kinderen die normaal niet vaak met elkaar in contact zijn (hoe gek dat ook klinkt in een klas) leerden elkaar hierdoor beter kennen. Uitspraak van een kind: “Vooraf wist ik eigenlijk niet dat hij aardig was” over een ander kind.’

‘Ik vind de workshops zeer geslaagd. De school kijkt trots naar het resultaat van de alle kinderen. Het is echt een project die bij ons in de school elke dag leeft. Ik heb heel veel enthousiaste reacties gehad.’

‘De kinderen hebben in alle klassen geleerd om op een andere manier naar een ander te kijken en is echt goed te kijken. Samen daarover spreken en dat verwerken in het project.’

Westerparkschool, Jordy Pieters, over ‘Dit ben ik’, groep 8.
‘Dit ben ik’ vond ik een leuk project en het eindresultaat was super. Ideaal voor de afscheidsavond van groep 8. Beeldmakers hadden een goede begeleiding, ze wisten precies de juiste snaar te raken bij de kinderen. De kinderen vonden het leuk, maar om het voor het publiek te laten zien vonden ze wel erg spannend. Confronterend. Uiteindelijk werd er ook hartelijk om gelachen!

Basisschool De Catamaran, Manna Mulder over ‘Dit ben ik’, groep 8.
‘Zó leuk! Ik vond het een heel ontroerende DVD! Heel veel dank. Het is een heel mooi afscheidscadeau voor scholen en kinderen’.

Westerparkschool, Emilie Toure-Janssen over ‘Dit ben ik’, groep 8.
‘De dames zetten een professioneel projekt neer met een hoge culturele waarde. Zij weten zich buitengewoon goed in te leven in de belevingswereld van kinderen van groep 8. De kinderen waren goed betrokken zelfs de raddraaiers. Het eindresultaat geeft een prachtig afscheidskado van veel waarde. Een aanrader om mee te werken’.

Basisschool Aldoende, leerkrachten groep 1/2 over Beeldblokkendoos.
‘De kleuters zijn in aanraking gekomen met alle zintuigen. Ze hebben bewust gekeken, geluistert, gepraat en verwoord.
Ze hebben gekeken als kikkers en vogels, wat erg leuk was. De begeleiding van Lizette en Michal was erg goed, duidelijk, kindvriendelijk en ze gaven alle ruimte en aandacht aan elk kind.’

Basisschool de Bron, docent over Beeldblokkendoos.
‘Verrassend en erg leuk dat de kleuters een uur lang geconcentreerd mee doen!

Westerparkschool, Freddie Groot, groep 1/2 over Beeldblokkendoos en Memory:
‘De workshop vond ik leuk, informatief en op een, voor de kinderen, goede en begrijpelijke manier gegeven.
De kinderen hebben geleerd naar foto’s te kijken en naar hun omgeving te kijken. Ook hebben ze geleerd foto’s te maken vanuit verschillende standpunten.
Ik vond de begeleiding professioneel en adequaat.’

Brede school de Zeeheld, Esther van Gullick, over kunsteducatief buurtproject op maat ‘Ik zie, ik zie wat jij niet ziet, groep 7.
‘Een fantastisch, tot in de kleinste details uitgewerkt, project, waarbij de kinderen de buurtbewoners portretteerde op hun favoriete plek in de Zeeheldenbuurt. In dit projekt hebben de kinderen kennis gemaakt met hedendaagse fotografie, interview technieken, samenwerking met elkaar en met buurtbewoners en hebben de leerlingen, buurtbewoners, de school en de buurt elkaar beter leren kennen. Het geheel werd afgerond met een prachtige tentoonstelling die nog maanden zal schitteren in de Kunstetalages in de buurt. Er zijn ook prachtige ansichtkaarten gemaakt.’

Brede school de Zeeheld, leerlingen groep 7 over kunsteducatief buurtproject op maat ‘Ik zie, ik zie wat jij niet ziet.
‘Alles was leuk, want ik vond het interessant. Ik heb geleerd wat je met kunst kan doen’
‘Ik vond het leuk om foto’s te maken en nieuwe mensen te ontmoeten.‘
‘Ik heb geleerd dat het niet even op een knopje drukken is om een foto te maken.’
‘Het was gewoon super duper leuk, niks kan daar wat aan veranderen!

Plusklas St. Antonius, Veenzijdeschool Wilnis, Patricia Bakker over Waargebeurd:
‘Wat mij vooral opviel was dat Lizette en Michal erg rekening hielden met de groep. Voordat ze begonnen vroegen ze mij wat de kinderen gewend waren, de namen en waar op gelet moest worden. Ook werden er gaanderweg kleine aanpassingen gedaan zodat het beter bij de groep paste. De kinderen werden tijdens de workshop ook aangespoord om verder te denken en kritisch te kijken’.

Plusklas St Antonius, Driehuissschool, leerlingen over Beeldverhaal:
‘Ik weet zeker dat ik nu als ik een film kijk, automatisch op de dingen ga letten die ik geleerd heb van jullie’.
‘Ik vond deze lessen heel erg leuk. Ik heb er veel van geleerd. Ik ga nu ook veel meer letten op hoe ik de foto’s maak. En ik vind fotograferen ook veel leuker.

Basisschool De Catamaran, Marlie Hollands over Memory, groepen 1/2:
‘Onze kleuters hebben door het project geleerd dat je door een verschillend standpunt in te nemen, letterlijk als kikker of als vogel, tot een ander beeld/foto kunt komen. De waarde hiervan reikt verder dan die van het leren fotograferen alleen. De kunstenaressen van Beeldmakers hebben passie voor hun vak en voor kinderen en dat zie je terug in de resultaten. Warm aanbevolen!’

Brede school de Zeeheld, Esther van Gullick over de Naschoolse activiteit Memory, groep 2/3:
‘Wederom een super projekt wat aangeboden wordt door Beeldmakers. Dit keer memory wat als naschoolse aktivieit is aangeboden voor kinderen uit groep 2 en 3.
De kinderen hebben verschillende fototechnieken geleerd ( de kikker en vogel techniek). Ook zijn de kinderen bewust door de buurt gegaan opzoek naar hun lievelingsplek. Met als eindresultaat een mooi memoryspel. De kinderen waren erg enthousiast’.

Brede school de Zeeheld, Esther van Gullick over de Naschoolse activiteit ‘De held ben jij’, groep 5/6:
‘De held ben jij is een fantastisch foto-project wat bij ons op school is uitgevoerd als naschoolse activiteit voor kinderen uit groep 5 en 6.
De kinderen hebben verschillende fototechnieken geleerd maar ook geleerd om elkaar complimenten te geven, wat zou mooi is aan de ander! En prachtig eindresultaat. Veel trotse en enthousiaste kinderen en enthousiaste ouders die nog dagelijk naar de foto’s staan te kijken’.

Basisschool De Catamaran, Marlie Hollands over ‘De held ben jij’, groep 3/4:
‘Kinderen van groep 3 en 4 hebben werkelijk prachtige foto’s gemaakt van elkaar met daarbij telkens een korte tekst wat dat kind in de ogen van de fotograaf nu juist zo bijzonder maakt. De foto’s sieren nu in groot formaat ons trappenhuis. En de kinderen kunnen nog dagelijks de complimentjes lezen aan hun adres. Mooi project, grote betrokkenheid, fijne samenwerking met Beeldmakers.’

Sieka Groen, directeur basisschool Bijlmerdrie over schoolbreed project op maat, Ik ben ik, jij bent jij en wij zijn trots op elkaar:
‘Aanvankelijk stonden leerkrachten sceptisch tegenover het concept van fotografie (‘Wat heeft dat nou met creativiteit te maken’) en zeker tegenover het mee naar huis geven van fotocamera’s aan de kinderen. Al tijdens het kunstproject werden de reacties steeds positiever en toen het einde van het project naderde, was iedereen er van overtuigd geraakt dat fotografie en creativiteit heel goed samen gaan. De insteek om kinderen op een positieve manier naar henzelf, hun klasgenoten, hun buurt en hun huis te laten kijken bleek een goede formule te zijn. Kinderen konden complimenten voor elkaar bedenken die ons soms kippenvel bezorgden. Toen het eindresultaat onder grote belangstelling werd onthuld, was iedereen het er over eens dat de school een prachtig kunstwerk rijker was geworden. We zijn erg tevreden over zowel het project als het eindresultaat.’